قطب تراورتن خاورمیانه از تولید تا صادرات

سنگ تزئینی مزیتی اقتصادی در شهرستان محلات از توابع استان مرکزی است که جان مایه حیات آن در بازاریابی و بازار شناسی نهفته است اما اکنون تنگناهایی در صادرات این محصول معدنی وجود دارد که به‌عنوان پاشنه آشیل این حوزه نیازمند توجه است.
بزرگترین ذخایر تراورتن خاورمیانه در محلات از توابع استان مرکزی است و این شهرستان به‌عنوان کانون تولید سنگ ۵۰ درصد کل ماده معدنی تراورتن ایران را تولید می‌کند و ظرفیت مطلوب محلات در تولید سنگ‌های ساختمانی مرمریت، چینی، کریستان، ترانیکس و ترامیت (سنگ خام و تراورتن) نیز توانسته ایران را در رتبه نهم تولید سنگ تزئینی در بین ۱۸ کشور تولید کننده سنگ تراورتن قرار دهد.
در جای جای تاریخ و تمدن ایرانی آثار و مستندات فراوانی از ستون‌های عظیم برافراشته، طاق‌های سنگی حجیم وجود دارد که نشان از هنر و مهارت پیشینیان دوران باستان در به‌کارگیری ماهرانه سنگ در ساخت و ساز بناها و تندیس ها دارد و وجود ذخایر غنی و پربار سنگ‌های تزئینی در ایران نیز نعمتی است که باید به صورت بایسته و موثر از آن در حوزه اقتصادی بهره جست.
هشت هزار و ۸۰۰ معدن فلزات رنگی، خاک‌های صنعتی و سنگ‌های نما و ساختمانی در کشور وجود دارد که یک‌هزار و ۹۰۰ مورد از آن‌ها در حوزه سنگ‌های تزئینی است.
ظرفیت شناخته شده معادن کشور ۴۷ میلیارد تن برآورد شده که چهار میلیارد تن آن مربوط به ذخایر سنگ‌های تزئینی است و مصرف واقعی سنگ در کشور با توجه به فراز و نشیب‌های ساخت و ساز هفت و نیم میلیون تن و ظرفیت استخراج این ماده معدنی، سالانه افزون بر ۲۵ میلیون تن است.
وجود ذخایر غنی سنگ نما و تزئینی موجب شده که ایران در چهار رتبه اول تولیدکنندگان سنگ جهان قرار گیرد و با توجه به موقعیت استراتژیک ایران وضعیت ممتازی نیز برای این محصول باارزش معدنی در بازارهای هدف منطقه وجود دارد که باید در سایه برنامه هدفمند از این فرصت به نحو شایسته استفاده کرد.
نگاهی به وضعیت رقبای قدرتمند در صادرات سنگ خام و فرآوری شده مانند ترکیه، هند، ایتالیا و چین بیانگر این مطلب است که برخلاف سوابق طولانی و عنوان پیش‌قدمی در این رشته، کشورمان به دلیل خام فروشی در حوزه اقتصاد صنعت سنگ با مشکلاتی روبروست.
فعالان صنعت سنگ بر این اعتقاد هستند که صادرات بی رویه سنگ خام بزرگترین مانع رشد کمی و کیفی این حوزه معدنی است و روند رو به رشد هزینه‌های استحصال و تولید در این رشته مانند افزایش دستمزد کارگر و هزینه خدمات گمرکی و بهره بانکی بالا درکنار تحریم‌ها از جمله عوامل مهم کندی رشد صادرات سنگ در کشور است.
آنان بر این باورند که روش‌های استخراج نامناسب سنگ تزئیتی و نبود آموزش کافی کارگران فعال در این بخش معدنی سبب ناکامی در کیفیت و صادرات شده و تا این معضل حل نشود نمی‌توان بالندگی اقتصادی را برای سنگ تزئینی شاهد بود.
فعالان صنعت سنگ یادآور شدند: بازاریابی در این عرصه نیازمند پوست اندازی است و رشد صادرات سنگ خام سندی بر این مدعاست و شاید یکی از دلایل عمده آن این باشد که صادرکنندگان بیشتر به دنبال بازارهای آسان ورود هستند تا با تلاش کمتر کالایشان را عرضه کنند حتی اگر این مسئله موجب شود که حاشیه سود کمتری برایشان رقم بخورد.
محلات با ۲ میلیون تن سنگ تراورتن دارای ۲۵۰ واحد فرآوری سنگ است و وجود ۱۱۰ معدن غنی سنگ تزئینی در این خطه موجب شده که ۶ هزار شغل پایدار در این زمینه ایجاد شود.
ضعف دانش فنی ، ماشین‌آلات و آموزش سه راس مثلث مشکلات صنعت سنگ ایران
دبیر انجمن سنگ ایران گفت: صنعت سنگ کشور در طراحی مهندسی، تامین ماشین آلات مناسب، مدیریت و آموزش با مشکل مواجه است.
«احمد شریفی» افزود: یک‌هزار واحد معدنی از مجموع ٢ هزار واحد موجود کشور به‌دلیل مشکلات بازار فروش، تحمیل حقوق دولتی و درگیری با زیان انباشته تعطیل است.
وی اظهار داشت: زنجیره صنعت سنگ از معدن کلید می‌خورد و ٢ هزار واحد صنعتی در حوزه سنگ با ظرفیت ٢٧ میلیون تن در کشور فعال است که ارزش جهانی آن از سه میلیارد دلار فراتر می‌رود.
دبیر انجمن سنگ ایران ادامه داد: با وجود توانمندی کشور در حوزه سرمایه ملی ذخایر سنگ معدنی می‌توان تا هفت میلیادر دلار تولید ثروت از فرآوری این محصول داشت اما، با ظرفیت ٢٧ میلیون تنی صنایع فعال سنگ اکنون فقط ١٠ میلیون تن سنگ در کشور تولید می‌شود.
شریفی گفت: ٦ میلیون تن سنگ فرآوری شده کشور سالانه صادر می‌شود که با احتساب یک میلیون تن بلوک صادراتی سنگ خام و کوپ در مجموعه آمار صادرات سنگ ایران به هفت میلیون تن می‌رسد.
وی این میزان صادرات را با توجه به توانمندی بالای کشور در سرمایه ملی سنگ ناچیز دانست و افزود: ٦ هزار واحد فرآوری در کشور وجود دارد که ٥٠٠ واحد به صورت بالقوه ظرفیت تولید و صادرات دارد و ١٥٠ واحد صادراتی است.
دبیر انجمن سنگ ایران بیان کرد: سرمایه‌گذاری در هر معدن سنگ هفت میلیارد ریال برآورد شده در حالی که برای تجهیز اولیه یک معدن سنگ ۴۰ میلیارد ریال سرمایه نیاز است.
رونق ساخت و ساز
رئیس کمیسیون معدن انجمن سنگ ایران معتقد است: کاهش میزان ساخت و ساز یکی از دلایل کم رونقی بازار سنگ است.
«عزیز میرزاییان» گفت: رکود بازار مصرف داخلی، نبود نقدینگی و طولانی شدن چرخه بازگشت سرمایه، پیکره صنعت سنگ را با مشکلاتی مواجه کرده است.
وی افزود: تنها ۱۰ درصد واحدهای فرآوری سنگ‌ کشور به‌صورت مدرن فعال هستند که محصولات همین بخش کوچک اگر با راهبرد مشخص و برنامه‌ریزی همراه شود،مزیت رقابتی برای حضور در بازارهای جهانی را قوت می‌بخشد.
رئیس کمیسیون معدن انجمن سنگ ایران اظهار داشت: اصلاح واحدهای فرآوری و تزریق فناوری روز دنیا به‌منظور بالا بردن سطح کیفی محصولات و کاهش هزینه‌ها لازمه حضور در عرصه بین‌المللی صنعت سنگ است.
میرزاییان تاکید کرد: رونق صنعت سنگ نیازمند بررسی کارشناسی، تخصیص منابع مالی، بازاریابی خارجی برای محصولات، و حضور پر رنگ در نمایشگاه‌های بین‌المللی است.
۳۰۰ واحد سنگ مزیتی مهم برای استان مرکزی
استاندار مرکزی گفت: فرآوری صرف در صنعت سنگ عامل رونق اقتصادی در این حوزه نخواهد بود چراکه کشور ایتالیا که در وسعت کمتری از ایران است، سنگ خام را صادر می‌کند.
«علی آقازاده » اظهارداشت: ۳۰۰ کارخانه سنگ در محلات وجود دارد اما بیش از نیمی از این واحدها در وضعیت مناسبی نیستند و باید برای بالندگی حمایت ویژه شوند.
وی ریشه مشکلات واحدهای سنگ را در رکود صنعت ساخت و ساز، نبود توجه و فعالیت موثر در بازار صادرات محور بیان کرد.
استاندار مرکزی گفت: سهم صادرات کشور از تجارت جهانی سنگ باید افزایش پیدا کند چراکه این صنعت می‌تواند جایگزین دیگر صادرات شود و ارزآوری ایجاد کند.
آقازاده تاکید کرد: فعالان و تشکل‌های حوزه سنگ به بازاریابی و تسهیل در مسیر صادرات توجه کنند چرا که ایران در زمره تولیدکنندگان برتر سنگ جهان است اما نتوانسته جایگاه خود را به خوبی پیدا کند.
وی با اشاره به فعالیت شورای معادن استان‌ها گفت: این نهاد با اختیاراتی که دارد می‌تواند به حوزه سنگ رونق مضاعفی دهد.
استاندار مرکزی گفت: این استان در سنگ و صنایع زیرمجموعه آن در زمره برندهای جهانی است ومحلات و نیم‌ور به‌دلیل برخورداری از سنگ تراورتن منحصربه فرد هستند.
چرخه تولید سنگ را کامل کنید
نماینده مردم محلات و دلیجان در خانه ملت گفت: کامل نبودن چرخه تولید سنگ، ضعف در صادرات و هزینه‌های بالای تولید مهمترین مشکلات تولید سنگ در کشور است که باید در سایه همراهی هدفمند دولت و مجلس شورای اسلامی این نقیصه برطرف شود.
حجت الاسلام «علیرضا سلیمی» افزود: دانش فنی به‌کار گرفته در واحدهای فرآوری سنگ ایران نیازمند پوست اندازی است که لازم است با پرداخت تسهیلات ارزان قیمت این نقص برطرف شود.
وی ادامه داد: ۸۰ درصد تولیدات سنگ کشور مصرف داخلی دارد و تغییر نگرش برای تصاحب بازارهای بین‌المللی ضروری است.
نماینده مردم محلات و دلیجان در خانه ملت گفت: همکاری فعالانه حوزه اقتصادی سفارتخانه ها موجب پویایی صادرات و تصاحب سهم بازارهای جهانی می‌شود.
وی افزود: کارشناسان اقتصادی وزارت امور خارجه و سفارت‌خانه‌ها باید اطلاعات دنیا و نیاز بازار را به فعالان حوزه سنگ کشور منتقل کنند و مطابق با نیاز دنیا بازار مصرف تعریف کنند و کار صادرات تقویت شود.
سلیمی بیان کرد: اعطای تسهیلات با نرخ بالا به معدنکاران و واحدهای فرآوری مانع عرضه سنگ‌نما با قیمت مناسب و کاهش قدرت رقابت پذیری می‌شود.
صادرات ۴۰۰ هزار متر مربع سنگ نما از محلات
رئیس صنعت، معدن و تجارت محلات گفت: ۴۰۰ هزار متر مربع سنگ نما و فرآوری شده در ۹ ماه پارسال از محلات به خارج از کشور صادر شد.
«رضا ملکی» ارز حاصل شده از صادرات این میزان سنگ از محلات را چهار میلیون دلار بیان کرد و افزود: این محموله‌های صادراتی اغلب به کشورهای افغانستان، قطر، پاکستان، میانمار، رومانی، قزاقستان، عراق و روسیه ارسال شده است.
وی اضافه کرد: ۱۰ تا ۱۵ درصد از سنگ نمای کشور که عمده آن تراورتن است از معادن محلات استخراج و فرآوری می‌شود که به لحاظ کیفیت و مرغوبیت منحصر به فرد است..
رئیس صنعت، معدن و تجارت محلات گفت: این شهرستان به عنوان قطب تولید سنگ نمای کشور ۱۱۵ معدن دارد که ۶۲ معدن آن درزمینه تولید سنگ تراورتن فعال است.
ملکی ادامه داد: سنگ تراورتن محلات کیفیت، مشخصات فنی و شاخصه‌های خاص دارد که با سنگ نقاط دیگر کشور متفاوت است به‌همین دلیل در ثبت جهانی جغرافیای کالا درج شده و این محصول با عنوان تراورتن محلات ایران به ثبت رسید.
وی توضیح داد: ثبت جهانی یک ماده معدنی و یا هر محصول دیگر علاوه بر معرفی هر چه بیشتر و افزایش ظرفیت صادرات، ارزش افزوده محصول مذکور را نیز بهبود می‌دهد.
رئیس صنعت، معدن و تجارت محلات نداشتن علم بازاریابی، بازرشناسی و بازارگردی را موانع مهم صادرات سنگ و دلیل خام فروشی سنگ بیان کرد.

رئیس اتحادیه سنگ‌بر و سنگ‌تراش تهران مطرح کرد:حذف هزاران شغل با خام‌فروشی سنگ

صنعت سنگ، اعم از سنگ‌بری و سنگ‌فروشی را با توجه به‌وجود معادن منحصربه‌فرد سنگ در کشور می‌توان یکی از صنایع پربازده و کارآفرین کشور و یکی از مزیت‌های صادراتی دانست، درحالی‌که این مزیت تاکنون آنچنان که باید مورد استفاده قرار نگرفته و به جای دستیابی به درآمدهای صادراتی، امروز که ساخت‌و‌ساز داخلی دوره رکود را می‌گذراند، بازار سنگ‌بران و سنگ‌فروشان هم به تبع آن راکد شده است.
حال و روز صنعت سنگ‌بری ‌و سنگ‌تراشی چطور است؟
در تهران دیگر واحد سنگ‌بری وجود ندارد و تمامی واحدهای سنگ‌بری به شهرستان و بیشتر به حسن‌آباد قم منتقل شده‌اند. درحال حاضر فقط واحدهای سنگ‌فروشی در تهران فعال هستند که این واحدها هم حال و روز خوشی ندارند. فعالیت این صنف مستقیما به صنعت ساختمان‌سازی مرتبط است، وقتی امروز ساخت و‌سازی انجام نمی‌شود، تمام صنوف وابسته به ساختمان هم بیکار می‌شوند. درآمد واحدهای سنگ‌فروش ما امروز تنها در حد بخور و نمیر و گذران زندگی است و هیچ فروش عمده و سوددهی ندارند. فعالیت این صنف نسبت به ۵ یا ۶سال پیش بیش از ۵۰درصد افت داشته و در سال‌های اخیر با رکود ساخت‌و‌ساز هیچ خبری از کار نیست و هر روز شرایط از روز قبل خراب‌تر می‌شود.
هزینه خدمات و قیمت محصولات چقدر افزایش داشته است؟
با افزایش قیمت دلار، هزینه‌های فعالیت و همچنین قیمت سنگ نسبت به یکی دوسال پیش افزایشی دست‌کم ۴۰ تا۵۰درصدی داشته است. استخراج در معادن ما تماما با مواد اولیه و ماشین‌آلات خارجی انجام می‌شود و واردات این مواد اولیه و تجهیزات با جهش قیمت ارز گران‌تر شده که طبیعتا روی قیمت سنگ هم اثرگذار بوده و بسته به نوع سنگ، قیمت‌ها با درصدهای متفاوتی بالا رفته است. البته نرخ ارز تنها عامل تأثیرگذار نبوده، سایر هزینه‌ها از دستمزد کارگر تا قیمت انرژی و حمل‌و‌نقل افزایش داشته و نمی‌توان انتظار داشت قیمت تمام‌شده محصول ثابت بماند. قیمت فروش تراورتن و گرانیت و مرمریت بین ۳۰ تا۴۰درصد افزایش یافته و دلیل آن هم افزایش قیمت خرید از معادن است. با اینکه مالکیت معادن ما دولتی است اما دولت آنها را به پیمانکار بخش خصوصی اجاره می‌دهد و پیمانکاران نیز براساس سیاست‌ها و هزینه‌های خود قیمت‌گذاری می‌کنند.
خام‌فروشی تا چه حد روی میزان درآمد کشور از سنگ اثرگذار بوده است؟
فراوری سنگ صرف‌نظر از افزودن بر قیمت آن، منبع بسیار خوبی برای اشتغال‌زایی در کشور است. ما امروز سنگ را به‌صورت خام صادر می‌کنیم درحالی‌که هزاران کارگر می‌توانند در صنعت فراوری سنگ مشغول به‌کار شوند. سنگ اسلب شده با قیمت بالاتری خریداری می‌شود و این نه‌تنها برای فروشنده سود بیشتری دارد بلکه در مسیر تولید آن برای راننده کامیونی که سنگ خام را از معدن تا کارخانه حمل می‌کند تا کارخانه‌ای که آن را برش و ساب می‌زند و نیز کارگری که روی سنگ کار می‌کند … شغل ایجاد می‌شود. درحالی‌که امروز چین سنگ خام ما را می‌خرد و به‌دلیل نیروی کار ارزان و هزینه‌های پایین‌تر با قیمتی کمتر از ما به کشورهای حوزه خلیج‌فارس می‌فروشد.

فرماندار تکاب: صاحبان معادن باید نقش پررنگتری در توسعه منطقه ایفا کنند

فرماندار تکاب با اشاره به فعالیت ۲۳ معدن سنگ در این شهرستان گفت: اجرای پروژه‌های عمرانی و همکاری با دستگاه‌های اجرایی تکاب زمینه مناسبی برای مشارکت معادن در فرآیند توسعه این منطقه است.
محمود زمانی روز پنج‌شنبه در نشست هم‌اندیشی معدن‌داران و دستگاه‌های اجرایی تکاب با بیان اینکه معادن از ظرفیت‌های مهم تکاب هستند که باید فعالیت آنها در راستای توسعه پایدار شهرستان باشد، افزود: سودآوری معادن، ایجاد اشتغال برای جوانان، رونق اقتصادی برای شهرستان، احیا منابع طبیعی و مشارکت در توسعه تکاب باید به‌طور هم‌زمان از سوی معادن انجام شود تا ظرفیت های معدنی شهرستان در مسیر توسعه پایدار قرار گیرد.
وی با تاکید بر همکاری جدی معادن برای احیا و بازسازی مراتع و منابع طبیعی تکاب بیان کرد: نگاه مثبتی به معادن منطقه وجود دارد اما در کنار توسعه فعالیت‌های معدنی باید حفظ محیط زیست و احیا منابع طبیعی نیز لحاظ شود.
فرماندار تکاب ادامه داد: مدیریت یکپارچه برای تولید و اشتغال در معادن بسیار ضروری است و از این رو باید انتظارات از ظرفیت‌های معدنی تکاب محقق و حلقه‌های زیرساختی و برندسازی برپایه معادن ایجاد شود.
زمانی اضافه کرد: جذب سرمایه‌گذاری حوزه مصنوعات سنگی و تجمیع هنرمندان طلاساز، ایجاد مجتمع‌های طلاسازی، راه‌اندازی واحدهای سنگبُری، مجسمه‌سازی و مصنوعات هنری سنگی، استفاده بهینه از باطله‌های معدنی از انتظارات توسعه صنایع معدنی است.
وی گفت: باید از عرصه خام‌فروشی مواد معدنی خارج شویم و به سمت ایجاد و توسعه صنایع پایین دست معادن و فرآوری مواد معدنی حرکت کنیم.
“زمانی” اظهار داشت: با این اقدامات و تلاش برای توسعه تکاب و اشتغال جوانان، نارضایتی‌ها و نگاه‌های منفی به معادن تعدیل شده و دیدگاه‌ها و زمینه‌های مثبت نسبت به معادن به عنوان یک ظرفیت مهم توسعه ایجاد می‌شود.
فرماندار تکاب بیان کرد: برای واگذاری زمین جهت احداث مجتمع‌های صنعتی فرآوری سنگ و طلا در شهرستان همکاری لازم از سوی ادارات از جمله منابع طبیعی و صنعت، معدن و تجارت انجام می‌شود و معادن نیز باید در این زمینه همکاری و مشارکت کنند.
“زمانی” با بیان اینکه تعامل دوطرفه بین معدن‌داران و ادارات برای توسعه شهرستان ضروری است تاکید کرد: معادن، خانه معدن، انجمن معدن‌داران و ادارات تکاب با همکاری گسترده با یکدیگر به‌طور جدی به‌دنبال ایجاد صنایع پایین دست معادن به منظور ایجاد اشتغال و افزایش تولید باشند.
وی افزود: فعالیت‌های معدنی موجب تخریب جاده‌ها می‌شود و این یک واقعیت است که باید به آن توجه شود از این رو معادن فعال منطقه برای مناسب‌سازی و آسفالت جاده‌های تخریب شده همجوار معادن با اداره راهداری و حمل و نقل جاده‌ای همکاری و در زمینه توسعه شهرستان مشارکت کنند.
تکاب از شهرهای جنوبی آذربایجان‌غربی است که در منطقه‌ای کوهستانی واقع‌شده و به دلیل دارا بودن ۲ معدن بزرگ طلای “زرشوران” و “آق‌دره” و معادن متعدد سنگ، یکی از قطب‌های معدنی کشور به‌شمار می‌رود به‌طوری که بنا بر آمارهای رسمی بیش از ۴۰ درصد ذخیره طلای کشور در کوهستان‌های این شهرستان نهفته است.

مدیرعامل خانه صنعت و معدن استان کردستان:رشد اکتشاف، استخراج و فرآوری بیشترین کمک را به رشد اشتغال منطقه می‌کند

عبدالله کاردانی، مدیرعامل خانه صنعت و معدن استان کردستان درباره توانمندی‌های معدنی این استان گفت: کردستان با داشتن معادن غنی و متنوع از قبیل آهن، سیلیس، طلا، انواع ‌سنگ تزئینی و مرمر از نظر ذخایر معدنی رتبه ششم کشور را دارد؛ بنابراین اگر مواد معدنی این منطقه به درستی استخراج‌شده و شرایط برای فرآوری آنها فراهم باشد، به‌طور قطع می‌توان گفت که معدن به توسعه اقتصادی این استان کمک می‌کند.
مدیرعامل خانه صنعت و معدن استان کردستان با اشاره به نقش‌آفرینی معدن در اشتغال استان گفت: رشد اکتشاف، استخراج و فرآوری بیشترین کمک را به رشد اشتغال منطقه می‌کند. ایجاد شغل در منطقه به معنی جلوگیری از یک عمل خلاف یا نامتعارف مثل کولبری و دستفروشی است. از آنجایی‌که اهالی باید خرج زندگی خود را بدهند به ناچار سمت کولبری می‌روند؛ اما اگر معادن فعال شوند به‌طور حتم دیگر کسی حاضر نیست جان خود را برای ۱۰۰ یا ۲۰۰ هزار تومان به خطر بیندازد. کاردانی با اشاره به شرایط اقتصادی ضعیف استان کردستان بیان کرد: امروز شرایط اقتصادی کشور نابسامان است و استان کردستان هم از این وضعیت بی‌تاثیر نیست. به این دلیل که کردستان جزو مناطق کم‌برخوردار است، بیشتر از این مهم تاثیر گرفته است. به هر حال معادن در سال‌های اخیر رشد کرده‌اند و زنجیره تولید را به حرکت در آورده‌اند. در این بین ما هم انتظار داریم معادن استان رشد بیشتری داشته باشند. او تاکید کرد: مسئولان باید کمک کنند پروژه‌های معدنی که با حضور مسئولان بلندمرتبه کلنگ‌زنی شده‌اند، اجرایی شوند و نه اینکه در گوشه‌ای خاک بخورند.
نیاز به ثبات اقتصادی
مدیرعامل خانه صنعت و معدن استان کردستان با اشاره به درخواست خود از دولت اظهار کرد: انتظار داریم دولت ثبات اقتصادی را فراهم و سعی کند تحت هر شرایطی وضعیت اقتصاد کشور را تثبیت کند. به این دلیل که ضعف در تثبیت این مهم مانع فعالیت و رونق استان می‌شود. کاردانی با انتقاد از نرخ بهره بالای بانک‌ها گفت: با این میزان از بهره‌ای که بانک‌ها می‌گیرند، تولید در بخش معدن نمی‌تواند در سطح جهانی رشد کند. از دولت خواهش می‌کنیم، اعتبارات با تسهیلات ویژه در اختیار بخش معدن و تولید استان قرار دهد. همچنین شرایط را برای اخذ تسهیلات و کاهش نرخ سود بانکی در بخش معدن ساده کند. او تاکید کرد: صادرات مواد معدنی باید رقابت‌پذیر باشد تا فعالان این بخش توانمندی‌های خود را در عرصه جهانی نشان دهند. این مهم با حمایت دولت می‌تواند ثمربخش واقع شود.
منبع: خانه صنعت ، معدن و تجارت ایران
۹۹/۰۴/۲۴

نوید راه‌اندازی شهرک تخصصی سنگ در شیراز

رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان فارس گفت: شهرک تخصصی سنگ به مساحت ۳۰ هکتار، با هدف احداث و انتقال واحدهای خدماتی و عرضه سنگِ فرآوری‌شده در برم‌شور شیراز احداث خواهد شد.
حمیدرضا ایزدی، دوشنبه در نشست پیگیری و حل معضلات فراروی کارخانه‌های سنگبری مستقر در منطقه برم‌شور شیراز افزود: در شهرک تخصصی سنگ، واحدهای مجسمه‌سازی، دستگاه‌های ساخت ستون‌های سنتی و مدرن، طراحی اتوماسیون صنعتی، عرضه لوازم سنگبری و کارگاه‌های تعمیرات ماشین‌آلات سنگبری دایر می‌شود.
وی ادامه داد: در فاز نخست شهرک تخصصی سنگ، علاوه بر نمایشگاه عرضه سنگ، زیرساخت‌های فرهنگی-آموزشی، خدمات رفاهی – گردشگری، فضای سبز و محوطه‌سازی، ساخت مسجد، فرهنگسرا، آموزش فنی‌ و حرفه‌ای، مجتمع‌های آموزشی، دفاتر صادراتی و بازرگانی مرتبط با سنگ، و سایر خدمات رفاهی ایجاد خواهد شد.
رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت فارس بیان داشت: در حال حاضر ۳۱۹ واحد سنگبری در این استان وجود دارد که برای چهار هزار و ۴۹۰ نفر ایجاد اشتغال کرده است.
ایزدی اضافه کرد: از مجموع این تعداد واحد سنگبری فعال در فارس، ۱۵۹ واحد سنگبری در شهرستان نی‌ریز، ۷۷ واحد در صفاشهر (مرکز شهرستان خرم‌بید)، ۲۲ واحد در شهرستان آباده و ۴۵ واحد در شهرستان شیراز دارای پروانه بهره برداری هستند و ۱۶ واحد دیگر در سایر نقاط این استان مستقر هستند.
رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت فارس با اشاره به ضرورت برنامه‌ریزی جامع و مدون در فرآوری توام با فناوری روز دنیا در واحدهای سنگبری استان گفت: در مسیر توسعه فعالیت‌های اقتصادی، ضروری است تا اشتغال‌پایدار، رفع بیکاری و جهش‌تولید مدنظر قرار گیرد و برنامه‌ریزی‌های دقیق فعالان اقتصادی و سنگبری‌های فعال استان، در راستای صادرات به کشورهای هدف باشد.
ایزدی بیان کرد: برای رسیدن به نقطه مطلوب صادرات و ایجاد تحولات مفید در عرصه صنعت سنگ و فرآوری، باید ظرفیت‌های موجود را در نظر گرفت، و نقشه راه دقیق، سنجیده و کاربردی، همراه با برنامه‌ریزی جامع و به روز در امرِ فرآوری، را مدنظر داشت که این امر خود نیازمند هم‌افزایی، همراهی و همکاری توامان بخش خصوصی و دولتی است و در این زمینه این سازمان از آمادگی‌های لازم برای همکاری و مشاوره برخوردار است.
خام فروشی مواد معدنی در فارس باید متوقف شود
نماینده مردم شهرستان‌های شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی نیز در این نشست، اظهار داشت: با هدف توسعه فعالیت‌های اقتصادی، جهش تولید و برخورداری از سرمایه‌گذاری‌های مناسب در حوزه معادن و صنایع معدنی، از ظرفیت‌های مجلس و نمایندگان برای عملیاتی شدن این مهم، استفاده لازم را خواهیم کرد.
ابراهیم عزیزی افزود: باید موضوع خام فروشی مواد معدنی در این استان متوقف و اصلاح شود و این مواد در واحدهای مجهز، فرآوری و سپس به محصولات متنوع تبدیل، و نهایتاً به بازار مصرف عرضه شود تا ارزش ‌افزوده فعالیت در این بخش به میزان مورد انتظار برسد.
وی، با اشاره به ظرفیت‌های مهم معدنی استان فارس بیان کرد :از دیگر عوامل مورد انتظار برای افزایش سهم معادن در توسعه اقتصادی استان،‌ نوسازی تجهیزات، ماشین‌آلات و فرآوری سنگ در فارس است، که این امر مستلزم لزوم سرمایه‌گذاری گسترده در این بخش است.

«صنعت سنگ» هنوز سنتی است

گروه معدن: قطب تولید سنگ ایران و جهان است اما از قطار فناوری‌های نوین جامانده، سالانه اینجا بیش از ۱۰ هزار کامیون لجن سنگ تولید می‌شود که آسیب‌های فراوانی به محیط‌ زیست و سلامت مردم وارد کرده است.

استان لرستان با توجه به منابع غنی سنگ به‌ویژه سنگ‌های تزئینی و نما در منطقه، بیشتر در زمینه سرمایه‌گذاری در راستای فرآوری انواع سنگ‌های تزئینی، ساختمانی و مواد کانی غیرفلزی استانی مستعد است.
وقتی حرف از صنعت سنگ به میان می‌آید، به‌طورقطع هر کاربلدی در این حوزه لرستان را به‌ عنوان دارنده یکی از بزرگ‌‌ترین ذخایر سنگ جهان معرفی خواهد کرد، استانی که ۳ درصد سنگ جهان را در خود جا ‌داده، اما همچنان این نام پرآوازه برای سفره لرستان نان‌وآب نشده است.
چالش‌های صنعت سنگ لرستان
بیشتر معادن استان لرستان به سنگ‌های نما و تزئینی اختصاص دارد، به‌طوری که با داشتن حدود یک‌چهارم ذخایر سنگ‌های تزئینی کشور حائز رتبه نخست در این زمینه است.
به‌گزارش مهر، تولیدات سنگ لرستان ۲۲ درصد تولیدات کشور و ۳ درصد تولید جهانی است، از انواع معادن این استان می‌توان به سنگ گچ، سنگ آهک، سنگ چینی، فروسیلیس، فلدسپات، تالک، نمک و سنگ لاشه پالون اشاره کرد.
آلودگی فعالیت سنگبری‌ها
این صنعت اشتغالزا از مصائب زیادی رنج می‌برد به‌طوری‌که بی‌توجهی به ارتقای این صنعت، بروزرسانی تجهیزات و امکانات مورداستفاده در این بخش، استفاده از حداکثر توان واحدهای سنگبری فعال، آلودگی زیست‌محیطی و ضایعات بالای صنعت سنگ، غفلت از فرآوری سنگ لرستان و خام‌فروشی و ده‌ها مشکل دیگر موجب شده صنعت سنگ این استان همچنان روی پاشنه بی‌تدبیری بچرخد.
ساختار سنتی و تجهیز نبودن واحدهای سنگبری به فناوری‌های نوین، فعالیت کمتر از ظرفیت و توان تولید بخش عمده‌ای از واحدهای سنگبری استان، دستیابی نداشتن به بازارهای خارجی به‌دلیل نبود پایانه‌های صادراتی و شرکت‌های تخصصی قوی در امر صادرات و فروش سنگ از دیگر چالش‌های پیش روی صنعت سنگ استان لرستان است.
گرد و غبار سنگبری‌ها در ریه‌ها
فعالیت سنگبری‌ها در حاشیه شهرهای استان لرستان دارای آلودگی‌هایی در ابعاد مختلف است که ازجمله آنها می‌توان به گردوغبار حاصل از فعالیت این سنگبری‌ها، پسماندها و ضایعات آنها اشاره کرد.
این در حالی است که گردوغباری که هنگام برش یا تراشیدن سنگ به وجود می‌آید می‌تواند مضر باشد چراکه این غبارها حاوی سیلیس هستند. این ذرات می‌تواند به قسمت‌های عمقی ریه برسد و باعث بیماری به‌نام سیلیکوزیس شود. البته آلودگی هوا بیشتر در سنگتراشی‌هایی ملموس است که بدون آب فعالیت می‌کنند.
مخاطرات زیست محیطی
دوغاب حاصل از تولید سنگ شامل مخلوط آب و ذرات بسیار ریز سنگ (پودر سنگ) از دیگر پسماندهای سنگبری‌هاست. این دوغاب مانند شیره‌ای رقیق است که به‌راحتی جریان می‌یابد و در همه قسمت‌های خط تولید وجود دارد و سپس به حوضچه‌های ترسیب منتقل می‌شود.
آب در حوضچه آخر به‌وسیله پمپ دوباره به خط تولید برگردانده و پس از ته‌نشینی ذرات معلق که پودر سنگ نامیده می‌شود، به‌صورت گل رسوب‌کرده و این رسوبات پس از خشک شدن جمع‌آوری و دور ریخته می‌شوند.
ضایعات کارخانه سنگ از دیگر پسماندهای حاصل از فعالیت سنگبری‌هاست. این ضایعات در مراحل گوناگون تولید ایجاد می‌شود که بخشی از آن قابلیت استفاده و بازیافت در کارخانه‌های سنگ‌کوبی را دارند که باید به این امر ازسوی متولیان توجه شود.
یکی از اهالی حاشیه این سنگبری‌ها با بیان اینکه فعالیت این سنگبری‌ها موجب از بین رفتن منابع طبیعی و محیط‌ زیست منطقه شده، اظهارکرد: وقتی یک بارندگی کوچک رخ می‌دهد، سیلاب ضایعات این کارخانه‌ها و سنگبری‌ها را وارد زمین‌های کشاورزی ما می‌کند.
وی با بیان اینکه فعالیت این سنگبری‌ها ضررهای زیادی به ما وارد کرده، افزود: در فصل تابستان گردوخاک این سنگبری‌ها به داخل روستا می‌آید و موجب بیماری مردم می‌شود.
یکی از کارگران مشغول به کار در این سنگبری‌ها با بیان اینکه ضایعات ما زیاد است، عنوان کرد: علت این امر هم به‌روز نبودن دستگاه‌های ما است.
این در حالی است که پیش‌ازاین مدیرکل پیشین محیط‌ زیست استان لرستان مدعی شده بود که ۶۰ درصد فعالیت سنگبری‌های استان تبدیل به ضایعاتی می‌شود که برای محیط‌ زیست مشکلاتی را ایجاد کرده است.  آب ناشی از فعالیت سنگبری‌ها تبدیل به پودری می‌شود که بر اثر پخش شدن آن در بافت خاک یا در رودخانه‌ها موجب آلوده شدن محیط‌ زیست شده و خاک را به سمت قلیایی شدن می‌برد و این آلودگی‌ها تأثیر سوء بر رشد گیاهان دارد.
تولید ۱۰ هزار کامیون لجن سنگ
مهرداد فتحی بیرانوند، مدیرکل محیط‌ زیست لرستان در این زمینه اظهارکرد: ۵۰۰ سنگبری فعال و غیرفعال در لرستان وجود دارد.
وی، ادامه داد: متأسفانه به دلیل مدیریت نشدن پسماند سنگبری‌های ما وضعیت خوبی ندارند. زلقی کارشناس محیط‌ زیست لرستان نیز با بیان اینکه میزان حجم لجن تولیدشده در این سنگبری‌ها در سال بیش از ۱۰ هزار کامیون است، عنوان کرد: متأسفانه در بخش خصوصی و دولتی این حوزه سرمایه‌گذاری برای ایجاد صنایع تبدیلی نشده است.  سالاروند یک کارشناس دیگر محیط‌ زیست لرستان، تأکید کرد: اگر فناوری‌های نو در این زمینه به‌کار گرفته می‌شد و روش‌های برش اصلاح می‌شد، شاید نصف لجنی که در حال‌حاضر تولید می‌شود را در این سنگبری‌ها نداشتیم.
صنایع تبدیلی، حلقه گمشده
وی با اشاره به تولید کربنات کلسیم از ضایعات سنگبری‌ها، تصریح کرد: این کربنات کلسیم می‌تواند ارزآوری خیلی خوبی برای کشور و استان داشته باشد.
رئیس اتحادیه سنگبری‌های دورود نیز در سخنانی اظهارکرد: اگر صنایع تبدیلی برای بازیافت ضایعات سنگبری‌ها ایجاد کنیم، به‌طور حتم بسیاری از مشکلات موجود رفع می‌شود.
موسوی گفت: ایجاد صنایع تبدیلی هم موجب ایجاد اشتغال می‌شود و هم به محیط‌ زیست آسیب نمی‌رسد.
رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت لرستان پیش‌ازاین در سخنانی گفته بود: یکی از مشکلات حوزه صنعت سنگ لرستان این است که خیلی از واحدهای سنگبری استان طول عمر زیادی از فعالیت آنها می‌گذرد و فناوری آنها به‌روز نیست، این امر موجب‌شده محصولات این واحدها در بازارهای داخلی و خارجی قابل‌رقابت نباشد.
بنابراین گزارش، در این میان باید از دو دیدگاه به چالش «ضایعات» در صنعت سنگ پرداخت. از یک‌سو سرمایه‌ای که به‌راحتی از پیکره این صنعت جدا شده و در قالب ضایعات دور ریخته می‌شود و از سوی دیگر، زخمی که این ضایعات بر پیکره محیط‌زیست وارد می‌کند و اثرات تخریبی بلندمدتی که برجا می‌گذارد.
پژوهش‌هایی درزمینه ضایعات صنعت سنگ از سوی متولیان امر انجام‌شده آمار و ارقام قابل‌تأملی به‌دست داده به‌طوری‌که پیش‌ازاین یک مسئول در اداره آموزش، فناوری و صنایع نوین سازمان صنعت، معدن و تجارت لرستان اعلام کرده بود: ارزش‌افزوده ضایعاتی که از صنعت سنگ بر جا می‌ماند، بالای ۱۰۰ میلیارد تومان در سال را شامل می‌شود.
از یک‌سو دور انداختن این سرمایه میلیاردی موجب دغدغه مسئولان در این بخش شده و ازسوی دیگر، حجم تخریب‌های زیست‌محیطی ناشی از این ضایعات به‌اندازه‌ای است که تاکنون بارها در نشست‌های کارگروه پسماند به این معضل زیست‌محیطی اشاره‌ شده است.
هرچند فعالان صنعت سنگ دیدگاه‌های گوناگونی برای رفع مشکلات صنعت سنگ در لرستان دارند اما ایجاد پایانه صادراتی سنگ، راه‌اندازی شرکت‌های تخصصی در حوزه‌های فرآوری، ممیزی، بازرگانی و صادرات، ایجاد واحدهای فرآوری و تجهیز این واحدها به دانش روز، اعمال عوارض خام‌فروشی سنگ و ترغیب فعالان این حوزه تجهیز واحدهای خود به فناوری‌های نوین را می‌توان از مهم‌ترین راهکارهای برون‌رفت از مشکلات حوزه صنعت سنگ استان برشمرد.
از سوی دیگر، پدیده غیراقتصادی خام‌فروشی در کشوری مانند ایران که نیاز اساسی به اشتغال‌زایی دارد باعث شده معدنداران و فعالان صنعت سنگ تنها به‌زحمت برداشت اکتفا کرده و استخراج معادن گرانبهای کشور بدون فرآوری خاص را نادیده گرفته و فقط با برش‌های معمولی و به‌طور خام زمینه عرضه محصولات این صنعت به‌نام کشورهای دیگر در بازارهای جهانی را فراهم کنند و ۶برابر ارزش‌افزوده و اشتغالزایی این حوزه دودستی تقدیم رقیبان خارجی شود.
به‌هرروی امید می‌رود با توجه به جایگاه مهم و حیاتی صنعت سنگ در لرستان زمینه ساماندهی پسماندهای سنگبری‌های استان به‌منظور به حداقل رساندن آسیب‌های زیست‌محیطی ناشی از فعالیت‌های این واحدها فراهم شود.

منبع : روزنامه روزگار معدن

۹۸/۰۹/۲۳

رکود مسکن باعث تعطیلی معادن سنگ‌های تزیینی شده است

رییس خانه معدن کردستان در گفت‌وگو با اقتصاد آنلاین:
رکود مسکن باعث تعطیلی معادن سنگ‌های تزیینی شده است/ قیمت‌های حمل ونقل باید یکسان‌سازی شود
موقعیت جغرافیایی استان کردستان باعث شده تا حمل و نقل در آن‌جا بسیار سخت باشد، این موضوع باعث شده که قیمت حمل‌و‌نقل نسبت به استان‌های دیگر گرانتر باشد که تاثیر مستقیم بر افزایش قیمت تمام شده مواد معدنی دارد. با یکسان سازی هزینه‌های خدمات و حمل و نقل عمومی باید مشکلات معادن استان را رفع کنند.
رییس خانه معدن استان کرستان در گفت وگو با اقتصاد آنلاین گفت: معادن استان کردستان شامل پلی متال، سنگ آهن، خاک های صنعتی مثل سلیس و باریت، پوکه‌های ساختمانی، سنگ‌های ساختمانی و سنگ لاشه است.
وی به عمده مشکلات معادن استان اشاره کرد وگفت: به دلیل رکود در بازار ساختمان و مسکن تقاضا برای این محصولات کم و باعث رکود در معادن سنگ‌های تزیینی، سنگ لاشه و سنگ ساختمانی شده است.
جباری ادامه داد: متاسفانه یک سری از سنگ‌های تزیینی داخل استان در طی یکسال گذشته بعد از یک تعطیلی چندساله، امسال دوبار شروع به فعالیت کردند که با عوارض صادرات محصولات معدنی و ممانعت از خروج بلوک سنگ‌های تزیینی از سوی وزارت صمت، دوباره به حالت تعلیق درآمدند. وی افزود: این نوع سنگ‌ها حدود ۱۰ درصد در داخل مصرف دارند و باید بدون عوارض صادر شوند.
رییس خانه معدن استان کردستان گفت: با توجه به قمیت سنگ‌های تزیینی در ایران در مقایسه با سنگ‌های مشابه در کشورهای دیگر، کشورها علاقه زیادی به واردات سنگ از ایران دارند،اما با این شرایط معدنداران و تولیدکنندگان بازار صادراتی خود را از دست داده اند.
وی مشکل دیگر را نحوه برخورد ادارات و سازمان های تامین اجتماعی ودارایی با تولیدکنندگان دانست و گفت: ممیزین سازمان امور مالیاتی کارشناس معدن نبوده و با دسته‌بندی‌های موجود در این بخش آشنا نیستند، لذا براساس عیار و دسته بندی معادن مالیات تعیین نمی‌شود.
جباری ادامه داد: سازمان تامین اجتماعی، معافیت‌های بیمه‌ای را در استان های دیگر اعمال می‌کند، و در سفر اخیر نهاوندیان معاون اقتصادی رییس جمهور به کردستان موضوع مورد بحث قرار گرفت تا در کردستان هم این معافیت‌ها اعمال شود. دو نرخی بودن بیمه، باعث می شود قیمت تمام شده محصول و هزینه معادن سنگ‌های تزیینی استان بیشتر باشد.
وی به تعاملات با سازمان محیط زیست و منابع طبیعی اشاره کرد و افزود: معدنکاران و بهره بردارن همیشه بر این عقیده هستند که باید حافظ منابع طبیعی و محیط زیست باشند اما در برخی مواقع با سازمان منابع طبیعی مشکلاتی را با واگذاری عرصه های معدنی برای بهره برداری داریم، لذا درصدد هستیم تا تعاملات را با سازمان بیشتر کنیم و منابع طبیعی نیز باید توافق‌نامه‌هایی که با سازمان صمت استان منعقد کرده را اجرایی کند تا معادن بیشتر از این دچار چالش نشوند.
رییس خانه معدن استان کردستان به طرح احیا معادن کوچک اشاره کرد و گفت: به عنوان نماینده انجمن سنگ‌های تزیینی در کمیته طرح احیا، فعالسازی معادن کوچک، در استان‌های دیگر به صورت پایولت این موضوع بررسی شده است و تعدادی از معادن در این طرح آورده شده‌اند .وی ادامه داد: در استان کردستان تحقیقات و جلسات مشورتی شروع شده است اما هنوز معدن خاصی را معرفی نکرده‌ایم اما امیدواریم در روزهای آینده، معادنی را که به هر دلیل اعم از سرمایه گذاری و فروش دارای مشکلات هستند را بتوانیم وارد این طرح کنیم تا فعال شوند.
جباری نبود حمل ونقل ریلی را از مشکلات معادن استان شمرد و گفت: استان کردستان از نظر موقعیت جغرافیایی، در مکانی واقع شده است که خیلی حمل و نقل آن بسیار سخت است وهمین موضوع باعث می شود که قیمت حمل و نقل نسبت به استان های دیگر، گرانتر باشد، که این موضوع نیز بر افزایش قیمت تمام شده مواد معدنی تاثیر به‌سزایی می‌گذارد. امیدواریم با یکسان سازی هزینه‌های خدمات و حمل و نقل عمومی بتوانیم مشکلات معدن استان را رفع کنیم.
وی در پایان گفت: با توجه به اینکه امروز کشور در جنگ اقتصادی و تحریم‌ها قرار دارد ، باید مانع اجرای یک سری از بخشنامه‌ها و آیین نامه‌های که برای بخش معدن و تولید وضع کرده‌اند، شوند تا بتوانیم به حرکت بخش تولید کمک کنیم. در چنین شرایطی حفظ حتی یک شغل، کار مهمی است. لذا از ادارات مرتبط با بخش معادن و صنایع معدنی تقاضا داریم تعاملات خوبی را با تولیدکنندگان به خاطر شرایطی که کشور و استان کردستان دارد، داشته باشند تا مشکلات آن ها رفع شود تا واحدها با تعطیلی مواجه نشوند و بتوانند برای کشور ارزآوری داشته باشند.

منبع: خبرگزاری اقتصاد آنلاین

۹۸/۰۹/۱۲

فناوری‌های نوین، بازار صادراتی سنگ را رونق می‌بخشد

صنعت سنگ در ایران با توجه به معادن متنوعی که در مناطق مختلف کشور دارد، توانسته است واحدهای فرآوری سنگ بسیاری را شکل بدهد که این امر می‌تواند به نوبه خود فرصت‌های کارآفرینی و اشتغالزایی فراوانی را ایجاد کند. Read More